Vous êtes ici : Accueil La revue Toegankelijke (trek)tochten ? Maar natuurlijk !

Toegankelijke (trek)tochten ? Maar natuurlijk !

Par jschuman Dernière modification 28/06/2011 09:54

Traduction néerlandaise du dossier loisirs "Randonnée accessible ? Plus vraie que nature !" - Aires Libres nr 9 - mai 2011

Aires Libres nr. 9 – Mei 2011

 

Interessant materiaal
Met of zonder begeleiding ?
Goed te been
Onze bakens uitzetten

 

Trek je er graag eens op uit voor een wandeling? Dat is voor de mens altijd al een mooie gelegenheid geweest tot lichaamsbeweging en herbronning. Sommigen kuieren door de stad, anderen joggen in het bos of flaneren liever door een winkelstraat…

Een wandeling kan tal van voordelen met zich meebrengen: je vergeet even al je verplichtingen en zorgen, je maakt je geest open om dingen te ontdekken, je geniet van de stilte en de volkomen rust.

In tegenstelling tot een wandeling is een trektocht een geplande, georganiseerde wandeltocht. Afhankelijk van de intensiteit ervan heb je voor een trektocht een zekere fysieke bekwaamheid en een minimum aan voorbereiding nodig.

Over het algemeen vindt een trektocht plaats in een natuurlijke omgeving. Tijdens deze tocht naar een al dan niet verre eindbestemming worden de deelnemers gedurende verscheidene uren of dagen één met de natuur.

Wat kan een persoon met een beperkte mobiliteit (PBM) doen die dolgraag aan zo een activiteit wil deelnemen? Hij of zij beschikt wel degelijk over bepaalde mogelijkheden.

 

Interessant materiaal

De trekker met beperkte mobiliteit kan gebruik maken van aangepast materiaal, want bepaalde vervoermiddelen zijn beter geschikt dan andere.

 

De Joëlette is zonder enige twijfel het populairst onder de aangepaste vervoermiddelen, want mensen met een beperkte mobiliteit kunnen er makkelijker mee op trektocht gaan.

De Joëlette ziet eruit als een kruiwagen met aangepaste draagarmen. Hij kan op alle terreinen worden gebruikt en is tegelijk zeer manoeuvreerbaar, comfortabel, veilig en gebruiksvriendelijk. Vandaar het grote succes ervan. Je kan de Joëlette op alle terreinen gebruiken doordat er weinig contact is met de grond. Het gaat immers om een zetel met daaronder slechts één wiel; de zetel rust op een chassis dat voor- en achteraan voorzien is van draagarmen. Het geheel is uitgerust met een vering. Achteraan zitten een rem en een systeem om de hoogte te regelen volgens de helling van het terrein, zodat de passagierszetel horizontaal blijft staan.

Er zijn minstens twee mensen nodig om de Joëlette voort te bewegen. De eerste begeleider leidt vooraan het toestel in de goede richting, terwijl de tweede achteraan staat om het evenwicht te behouden en de remmen te doen werken. Het is niet nodig om je door zeer sterke dragers-trekkers te laten begeleiden: gewoon even wennen aan de besturing en je kan vertrekken! Wij willen er hier op wijzen dat de extra persoon achteraan makkelijk een slechtziende kan zijn, die via het toestel wordt geleid door gewoon de bewegingen van het wiel te volgen. De menselijke drijfkracht vooraan kan worden vervangen door een dier, vaak een ezel. In dat geval is er een begeleider die het ingespannen dier stuurt en een andere begeleider die de Joëlette achteraan in evenwicht houdt.

Omwille van de veiligheid zit de passagier vastgeklikt. Omdat hij passief is op het vlak van de verplaatsing zelf, kan hij zijn aandacht meer vestigen op de weg die nog moet worden afgelegd en kan hij een eventueel gevaarlijke situatie zien aankomen, zeker wanneer een blinde of slechtziende persoon de Joëlette achteraan bestuurt.

 

De Randoline is een alternatief van recentere datum en wordt voornamelijk gebruikt voor rustige natuurwandelingen. Voor dit systeem heb je een ezel of pony nodig die het karretje trekt en een begeleider die het dier leidt. De zetel rust op drie wielen, waarvan er twee achteraan staan. Daardoor vereist de Randoline een breder wandelpad dan de Joëlette die zich, dankzij zijn ene wiel, beter aanpast aan alle terreinen. Daarentegen is het zitcomfort groter, want elk wiel is voorzien van een schokdemper en vering. Met de Randoline kan je eveneens bagage vervoeren.

 

De terreinrolstoel is nog zo een voorbeeld. Dit vervoermiddel werd bedacht in de Verenigde Staten en is heel populair in Frankrijk. Je kan het vergelijken met een mountainbike en is bedoeld voor rolstoelgebruikers die de bovenste ledematen nog kunnen bewegen. Terreinrolstoelen hebben 3 tot 4 wielen en zijn ontworpen voor een bergachtige omgeving. Bij het dalen werkt de rolstoelgebruiker zelfstandig; hij bepaalt zelf de richting en de snelheid die hij deskundig moet doseren om niet te kantelen. Bij het klimmen wordt de rolstoel getrokken door een 4x4, een mountainbike of een dier. Er zijn ook elektrische terreinrolstoelen beschikbaar. Ondanks het feit dat je met deze terreinrolstoelen over een zekere autonomie beschikt, heb je bij deze recreatiesport toch de steun van opgeleide personen nodig.(1)

 

Met of zonder begeleiding ?

Trektochten maak je vaker in een groep: dat is niet alleen gezelliger, maar ook veel veiliger. Voor wie helemaal alleen de natuur wil intrekken, is het meer dan aanbevolen om zijn parcours des te nauwkeuriger te plannen en mogelijkheden te voorzien om in contact te blijven. De grootste durvers moeten zich bewust zijn van de eventuele risico’s en hindernissen, zodat zij er op elk moment op voorzien zijn, van het begin tot het einde van het traject. Zij kunnen hierover inlichtingen inwinnen bij verenigingen die gespecialiseerd zijn in toegankelijke trektochten.

Denk eraan dat je voor een trektocht over de correcte uitrusting moet beschikken, zodat je de tocht in de beste omstandigheden kan afleggen.

In de natuur moet je op je hoede zijn: een rolstoelgebruiker kan niet van alle paden gebruik maken, iemand met een visuele beperking kan niet voorzien hoe het parcours verder loopt, een essentieel geluid kan een dove of slechthorende persoon ontgaan… Op zulke momenten zal de PBM het fijn vinden dat hij zich tot een reisgezel kan wenden en dat zal hem zeker niet beletten zijn eigen rol te spelen binnen het team.

En daarnaast houden trektochten ook heel wat plezierige momenten in tussen valide en minder valide mensen. Zo ontstaat een menselijke ketting waarin iedereen, zonder uitzondering, zijn plaatsje kan vinden. Doordat iedereen in de groep elkaar aanvult, deelt ook iedereen in hetzelfde plezier.

 

Goed te been

Wie slechtziend of blind is, heeft helemaal geen vervoermiddel nodig. Bij hen berust het succes van de trektocht hoofdzakelijk op de begeleiding. Bij Blind Challenge, een vereniging die sportactiviteiten organiseert voor deze mensen, volgt men het principe dat 4 valide personen 1 persoon met een visuele beperking begeleiden. Dit is bepalend voor de autonomie, de integratie en de veiligheid van de trektocht.

Philippe Dumonceau, voorzitter van Blind Challenge, legt ons uit dat de blinde uitgerust wordt met twee wandelstokken. De eerste stok wordt horizontaal gehouden als verbinding tussen de blinde en zijn gids of begeleider. De tweede stok wordt verticaal gehouden als steun en de blinde kan er mee aanvoelen welke grond of eventuele leegte er voor hem ligt (zie foto).

Als er over steile paden moeten worden getrokken, gebruikt men ook een touw en een koppelriem (harnas met riemen) als verbindingsmiddel.

 

Onze bakens uitzetten

Zoals wij hierboven al aanhaalden, is het van essentieel belang om de plaats van de trektocht vooraf heel goed te leren kennen. Het is ook noodzakelijk dat men zich tijdens de eigenlijke trektocht goed kan oriënteren, zodat men optimaal vooruit gaat.

Sinds 2002 maakt de vzw Handi-Rando toegankelijkheidskaarten met routebeschrijvingen. Hiermee kan je de trektocht goed voorbereiden en de persoon met beperkte mobiliteit oriënteren. Op vraag van de overheidsdienst van Wallonië hebben de leden van de vereniging 50 rapporten opgesteld over natuurgebieden die toegankelijk zijn voor personen met een beperkte mobiliteit. Deze plaatsen worden systematisch gecontroleerd door een natuurgids en een rolstoelgebruiker. De kaarten zijn bijzonder gedetailleerd en geven een beschrijving van de wandeling, de natuurkenmerken van het gebied en het niveau van de hindernissen voor de persoon met een beperkte mobiliteit (2). In deze toegankelijkheidsrapporten vind je ook informatie over parkings, sanitaire voorzieningen, toegankelijke restaurants…

 

Tot slot: niet alleen het praten binnen de groep over de problemen waarmee men werd geconfronteerd, maar ook het samen ontdekken, samen zintuiglijke ervaringen opdoen (zien, ruiken, horen), leidt tot het succes van een trektocht en garandeert ieders veiligheid.

Nu de mooie zomer voor de deur staat, is dit hét moment om de sprong te wagen en er samen op uit te trekken, op zoek naar ons groene natuurschoon!

 

 

(1) FTT Web, http://ftt.free.fr/java/accueil-fr.htm

(2) Toegankelijkheid van natuurgebieden voor mensen met een beperking, http://environnement.wallonie.be/dnf/dcnev/acces_nature/index.htm of in het Nederlands op onder meer http://www.zininbos.be of www.natuurpunt.be (rubriek rolstoelgebruikers)

Actions sur le document
  • Envoyer cette page
  • Imprimer
  • Bookmarks